Նախապես ասում եմ, որ սա իմ գրքի մի հատվածն է լինելու, որը, եթե լավ աղջիկ լինեմ, շուտ կավարտեմ 🙂 🙂 🙂 Այս դրվագը հավաքական կերպարի մասին է․․․Թվում էր, թե հիմա ամեն ինչ լավ է․․․

Մայրաքաղաքից բավական հեռու գավառական մի քաղաքի զավակ էր նա և ոչ մի անգամ չէր մերժել իր արմատները և ինքնությունը։ Ավելին, նա այնքան խորն էր խարսխված իր հայրենի քաղաքի հողին, ջրին, երկնքին, մոտակա լեռներից փչող սառը և մաքուր օդին, որ օր ու ժամ չկար, որ չմտածեր նրա մասին, «չշնչեր» նրա լեռնային օդը և խաղաղությունը, չերազեր գոնե մի պահ հայտնվել այնտեղ։ Քաղաքը նրա կարոտն էր, նրա մանկությունն ու պատանեկությունը, նրա մի մասնիկը, որը գերակա էր մնացած բազմահազար մասնիկների նկատմամբ։ Քաղաքի նկատմամբ խորը և անբուժելի կարոտը մայրաքաղաքում ապրելու, զվարճանքներ վայելելու և հաջողությունների հասնելու ուրախության գերագույն հակակշիռն էր։ Ամեն անգամ երջանկության կատարյալ պահին աղոտ և ճնշված մեղավորության զգացում էր առաջանում ծննդավայրը հիշելիս։ Ներկա բնակավայրի լուսավոր գիշերները վայելելիս հիշում էր, որ իր Քաղաքը բավարար լուսավորություն չունի, մայրաքաղաքի գրեթե եվրոպական ոճի սրճարաններում անուշաբույր սուրճ վայելելիս գիտակցում էր, որ դեռ տևական ժամանակ այս սուրճը չի հասնի իր Քաղաքի սրճարաններ, որոնք առանձնապես մեծ տարածում էլ չունեն, մարդաշատ փողոցներով քայլելիս հիշում էր, որ երեկոյան ժամերին մարդիկ Քաղաքի փողոցներում քիչ են հանդիպում․․․Արագորեն փորձում էր վանել այդ մտքերը, ինչը շատ դժվարությամբ էր ստացվում կամ չէր էլ ստացվում, ուղղակի իրեն թվում էր, թե ստացվում է․․․

Իր համար Քաղաքի զարգացման տասնյակ նախագծեր էր մտածել, մտովի իրականացրել, վայելել դրանց հնարավոր իրականացման արդյունքները, ժպտացել մտովի, հետո սարսափելիորեն գիտակցել իր անզորությունը այդ նախագծերի իրականացման հարցում․․․

Զինաթափ էր եղել երազներից և հանձնվել իրականությանը․․․

Արդյունքում լուծումը գտել էր մի քանի հոգու կամ ընտանիքի՝ իր կարողությունների և հնարավորությունների սահմաններում աջակցության կամ օգնության ցուցաբերմամբ։

Թվում էր, թե հիմա ամեն ինչ լավ է․․․

Ծնողները․․․Ծնողներն էլ Քաղաքի հետ արմատացած էին անմեղ մեղավորի հոգեկան վայրիվերումներում․․․ Ամեն ինչ անելուն զուգահեռ անպայման ուղեղում առկայծում էր նույն բանը ծնողների համար անելու միտքը, չնայած, որ անհրաժեշտից ավելին էր անում նրանց համար։ Նրանք ավելի չէին էլ պահանջում, բայց հայկական գենետիկ ինքնահրկիզումը և որդիական պարտքը նրան թույլ չէին տալիս հանգիստ վայելել իր իսկ վաստակածը։

Բարդ ուղի էր անցել, իհարկե։ Ուսանողական տարիներ էր մենակ անցկացրել, որոնց ընթացքում, բացի ֆինանսական և սոցիալական դժվարություններից, կրել էր մայրաքաղաքային «զարգացած» անձանց պղտոր հայացքները և քաղքենիական արտահայտությունները՝ չնայած բացահայտ տեսնում էր, որ նրանցից շատերն իր չափ խելացի և կարդացած չեն։ Իսկ ուսանողական տարիներին այսքան ինքնավստահ ու կայուն չէր, որքան հիմա, չէր կարողանում ամբողջությամբ արհամարհել նրանց, անկախ իրենից մտածում էր նրանց ասածների մասին, պայքարում էր, կռվում էր հանուն իր քաղաքի մտովի և իրապես։ Այդ ամբողջ ընթացքում փորձել էր չանհանգստացնել ծնողներին՝ անընդհատ համոզելով, որ ամեն ինչ լավ է իր մոտ և ինքը բացարձակ ոչ մի խնդիր չունի, բայց, իհարկե, մեծ հաճույքով ինքն էլ կգնար երեկոյան մի ուրախ տեղ․․․․

Այնուհետև դժվարությամբ աշխատանքի էր տեղավորվել, նույն բարդությունների միջով բարձր արժանապատվությամբ անցել էր (չնայած կրել էր վիրավորանքներ, որոնք կուզենար կրած չլիներ), խոչընդոտների տարափ հաղթահարելով առաջընթաց էր ունեցել․․․

Ամբողջ կյանքի ընթացքում մշտապես վայելել էր սեփական ուժերով ապրելու բերկրանքը։ Նա դրա մեծ մասնագետն էր և կարող էր դասընթաց կազմակերպել ցանկացողների համար, սակայն ցանկացողներ, կարծես թե, չկային․․․ Ավելին, ինքն էլ չէր կարող համոզել, թե դրա դրական կողմերը որոնք են․․․ Դեռ չէր հասկանում․․․

Թվում էր, թե հիմա ամեն ինչ լավ է․․․

Աշխատանք, համեմատաբար լավ վարձատրություն, պաշտոնական առաջխաղացում, մեծ ապագայի հույսեր, ամուր ընտանիք (չսիրելով, բայց լավ ստացված․․․ սիրո վրա հիմնված ընտանիք ստեղծելու համար ուժերը չբավարարեցին, համարեց, որ դա կարելի է և զոհ տալ․․․), վստահելի և հավատարիմ ընկերներ՝ ուսանողական տարիներից բերած, գեղեցիկ տուն և մեքենա, պայքարելու ավելի կայուն հոգեվիճակ, տոկունություն և հավատ լավի նկատմամբ․․․

Ընդհանուր առմամբ ուրախ էր և երջանիկ, համընդհանուր նախանձի առարկա և պայքարի հզոր օբյեկտ․․․ Ինքն էլ արժանի հակահարվածներ էր արդեն հասցնում «թշնամիներին»․․․ Մեկ պարտվում էր, մեկ՝ հաղթում, բայց ընդհանուր առմամբ գոհ էր պայքարողի իր ձեռքբերումներից․․․

Թվում էր, թե հիմա ամեն ինչ լավ է․․․Եվ հիմա, իրոք, ամեն ինչ լավ էր, համամարդկային չափանիշներով նա ֆիլմի էտալոնային կերպար էր, ով ոչնչից և անհնարինից դարձել էր մայրաքաղաքի մի հատվածը գրավող և հաջողակ կերպար։

Ամեն ինչ անխոս լավ էր․․․ Պարզապես միշտ չէր իրեն լավ․․․ Պարզապես ինքն իր անցած ուղին կցանկանար և անցած չլինել․․․ Պարզապես․․․ Պարզապես չէր էլ ուզենա ֆիլմի կերպար դառնալ․․․ ֆիլմում հնարավոր չէր լինի պատկերավոր ներկայացնել մշտապես նրա հետ թափառող թախիծի այն անհասկանալի պաշարը, որը և ոչ մի ուրախության արդյունքում չի պակասում․․․

Բայց ամեն ինչ իրոք լավ էր․․․

Նա նստած էր ընդհանուր սրահին մեջքով, քանի որ չէր ուզում ավելորդ տեղեկատվություն և առիթ հիշելու ցանկացած բան իր անցյալից, ներկայից կամ նույնիսկ ձևավորել մեկ ավել միտք անհասկանալի ապագայի մասին․․․ Նրան թվում էր, թե ինքն է որոշում իր կյանքի այդ պահը, և մեջքով բոլորին նստելը պահի թվացյալ դատարկության ապահովման համար կարևոր նախապայման է․․․ Կյանքը որոշելու նրա խրոխտությունը կարճ տևեց․․․

Դիմացի ապակու միջից տեսավ երկու աղջիկների, ովքեր որոշել էին հավերժացնել այդ պահը շատ պրոֆեսիոնալ ձևով տարբեր դիրքերում նկարահանվելու միջոցով․․․ Ժպտաց․․․ Հիշեց նկարվել սիրող մի քանի մարդու և հասկացավ, թե դա նրանց համար ինչքան կարևոր է․․․ Նայեց հեռախոսի մութ էկրանին, քանի որ վախենում էր լույսով նայել սեփական աչքերին․․․ Տեսավ իր հոգնած և մտահոգ աչքերը, հիշեց, թե ինչու են հոգնած և մտահոգ, կրկին նախատեց ինքն իրեն, թե ինչպես կարելի է կյանքը վատնել նման պատճառներով․․․ Երկու աղջիկ անցան՝ խոսակցության ընթացքում արտահայտելով կատարյալ երջանկություն մի քանի քաղքենիական ձեռքբերումների համար․․․ Հասկացավ, որ ինքը նման ձեռքբերումներ տասնյակներով ունի, բայց իր հոգնած աչքերով աշխարհն է ուզում փոխել․․․

Մի այծամորուսով տղա սկսեց իրեն անծանոթ երաժշտական գործիքի վրա ծնգծնգացնել՝ իբր նվագել․․․ Տղայի ընկերուհին անտարբեր դեմքով նայում էր իր հեռախոսին և չէր էլ լսում ծնգծնգոցը․․․․․․ Մտածեց, որ լավ է, երբ մարդն իր հաճելի զբաղմունքը վայելելու հնարավորություն ունի․․․Մտածեց, որ վատ է, որ երկու հոգի նստած են միմյանց մոտ, սակայն սեր չկա․․․

Դեռ լավ էր․․․ Դեռ կառավարում էր իր մտքերի ընթացքը․․․

Մեկը՝ շատ արևմտյան արտաքինով` ձեռքերը կրծքին խաչած, քնած էր անվրդով առանց ներքին և արտաքին պայքարների․․․ Ժպտաց․․․ Լավ էր քնած այդ մարդը․․․ Ոչինչ չհիշեցրեց․․․

Ինչ-որ ներքին կամ արտաքին ուժ ճնշում էր խախտելու այդ հազիվ ձեռքբերված հավասարակշռությունը․․․ Ինքն էլ չէր հասկանում, թե ինչ․․․ Դեռ կառավարում էր իրադարձությունների ընթացքը և իր կյանքը․․․ Դեռ թվում էր, թե ինքն է որոշում իր կյանքը․․․

Հանկարծակի վերջացավ իր համար այդքան հաճելի և վաղուց չպատահած դատարկությունը․․․ Ինքն էլ չհասկացավ, թե ինչպես, բայց անսպասելիորեն արցունք գլորվեց այտի վրայով․․․ Արդեն մի քանի րոպե էր, ինչ սրահում անցորդների համար դրված դաշնամուրի վրա ինչ որ մեկը նվագում էր մի տխուր մեղեդի․․․

Պտտվեց․․․Կյանքն ինքը չէր կառավարում այլևս․․․ Մինչ այդ մարդը ուրիշներն էլ էին նվագել, սակայն այս մեկն ուրիշ էր․․․ Բաց շագանակագույն և դեղին խառը երանգներով վերնաշապիկով, կիսամորուքով, ուսից անցնող փոքր պայուսակով նստած էր հիսուն տարեկանին մոտ մի անծանոթ տղամարդ, ով նվագում էր, ինչպես կարողանում էր․․․ Մեղեդին անծանոթ էր, ծանոթ էին միայն այդ մեղեդու հնչյունների տխրությունը․․․ Տխրություն, որը կուտակային էր, որը տարիների պաշար էր, որն անիմաստ էր, բայց կար․․․ Մեկ րոպեի չափ քարացած նայում էր այդ անծանոթ մարդուն բացառապես մեկ ցանկությամբ․ ուզում էր մոտենալ և հարցնել․ «Ի՞նչ էի քեզ արել․․․»։ Պարզ էր, որ ոչինչ էլ չէր արել այդ մարդուն, ուղղակի այդ երաժշտությունն այդ երանգներով և հնչյուններով հասել էր հոգու այն անկյունները, ուր ինքն էլ չէր հասել։

Հայացքը մեխված էր նվագողի վրա, աչքերն անթարթ էին ու թաց, հոգին՝ բաց և շնորհակալ, միտքը՝ ազնիվ ու ճշտախոս, կյանքը՝ միակը և անխուսափելի․․․

․․․Կյանքը շատ հաճախ մենք չենք կառավարում․․․

Բոլոր փիլիսոփաներն էլ հարց են տվել իրենց և իրենց շրջապատին, թե ինչ է երջանկությունը, որտեղ և ինչու է թաքնված, ինչու այն բոլորին հավասար չի բաշխվում․․․ Եվ առայսօր դեռ հստակ պատասխան չկա․․․

Ես էլ չգիտեմ, թե որն է համամարդկային տեսանկյունից “երջանկության” սահմանումը, միայն գիտեմ, որ ինձ հանդիպած շատ-շատ մարդկանց աչքերը փայլում են ոչ թե իրենց ունեցած կարողության կամ հարստության, այլ միանգամայն այլ երևույթների կամ մարդկանց մասին խոսելիս, իսկ աչքերի փայլը թաքցնել կամ ձևական ստեղծել հնարավոր չէ։ Այդ փայլը հոգու խանդավառության արտացոլանքն է․․․

Օրեր առաջ հանդիպեցի մի մարդու, ով բավական լուրջ մասնագիտություն և աշխատանք ունի, բայց մի ամբողջ երեկո երջանկությամբ պատմում էր իր աճեցրած լոլիկների և սմբուկների մասին, ցույց էր տալիս դրանց մարգերի նկարները․․․

Երջանկությունն այն հոգեվիճակն է, որում մենք մենք ենք՝ առանց մեր ներաշխարհի ճնշման, առանց մտքի սահմանափակումների, առանց երազելու կարողության սպանության, առանց ձևական արդարացումների, առանց անցյալով և ապագայով ապրելու, առանց անհանգստանալու․․․

Երջանիկ ենք, երբ զբաղվում ենք մեր սիրելի գործով կամ զբաղմունքով, մտածում ենք սիրելի մարդկանց մասին, ժպտում ենք հաճելի մարդկանց, գեղեցիկ ենք հագնվում առանց առիթների, զարգանում ենք, կարդում ենք, լավ տեղեր ենք գնում, լավ մարդկանց հետ ենք շփվում, վայելում ենք կյանքն իր տված հնարավորություններով այսօր և այստեղ․․․

Լինենք երջանիկ մեր ունեցած “այսօրվա” պարագայում, և թող “վաղը” ավելի լավը լինի․․․ Մենք առնվազն երջանիկ մուտք կգործենք ավելի լավ “վաղը”․․․